Investging.com – Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) tarafından yayınlanan 2025 yılı Ocak-Temmuz dönemine ait dış ticaret verilerine göre, tarım, gıda ve içecek sektörü 15,54 milyar dolar ihracat ve 13,75 milyar dolar ithalat gerçekleştirdi. Böylece sektör, yılın ilk 7 ayında 1,79 milyar dolarlık dış ticaret fazlası verdi. Bu rakam, 2024 yılının aynı dönemine göre 2,35 milyar dolarlık bir gerilemeye işaret ediyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Dış Ticaret Verileri temel alınarak Agrimetre tarafından hazırlanan TGDF Veri Paneli’ne göre, ihracatta geçen yıla göre %0,53’lük artış görülürken, ithalat %21,49 oranında yükseldi. Temmuz ayında ihracat %1,57 artarak 2,12 milyar dolar, ithalat ise %18,73 artışla 1,75 milyar dolar olarak kaydedildi. Ton bazında birim ihracat değeri de %7,7 artarak 1.363 dolar seviyesine çıktı.
Irak ilk sırada, ABD’ye ihracat artışta
2025’in ilk yedi ayında sektörel bazda en çok ihracat yapılan ülke 1,8 milyar dolarla Irak oldu. Ancak bu ülkeye yapılan ihracat %7,54 oranında geriledi. Almanya, 1,1 milyar dolarlık ihracatla ikinci sırada yer alırken, geçen yıla göre %6,96 düşüş yaşandı. Listenin üçüncü sırasında yer alan ABD’ye yapılan ihracat ise %12,55 artışla 1 milyar dolara ulaştı.
İthalat tarafında ise en büyük tedarikçi ülke Rusya Federasyonu oldu. Rusya’dan toplam 1,6 milyar dolarlık ithalat yapılırken, onu 1,58 milyar dolarla Brezilya ve 1,4 milyar dolarla Ukrayna takip etti. Türkiye’nin ithalat kalemlerinde bu üç ülkenin payı dikkat çekici seviyelere ulaştı.
En çok ticaret yapılan ürünler
İhracatta ilk sırada yer alan ürün fındık içi olurken, bu kalemde %8,96 oranında bir düşüş görüldü ve ihracat tutarı 719,3 milyon doları aştı. Ayçiçek yağı (rafine) %20,91’lik artışla 633,1 milyon dolarla ikinci sıraya yerleşti. Üçüncü sırada yer alan buğday unu ise 504,7 milyon dolarlık ihracat hacmi oluşturdu ancak bu kalemde %34,58 oranında belirgin bir düşüş meydana geldi.
İthalatta ise en fazla işlem gerçekleştirilen ürün, 1,2 milyar dolarla soya fasulyesi oldu. Soya fasulyesini sırasıyla 978,8 milyon dolarlık mısır dane ithalatı ve 923,6 milyon dolarlık kakao ithalatı izledi. Bu ürünler, ithalatın temel kalemlerini oluşturarak sektörün dışa bağımlılık eğilimini yansıttı.
Sektörel bazda en fazla ihracat şekerli mamullerden
2025’in ilk yedi ayında ürün gruplarına göre ele alındığında, en yüksek ihracat 1,9 milyar dolarla şekerli mamuller sektöründe gerçekleşti. Bu sektörü sırasıyla 1,8 milyar dolarlık hacimle yaş meyve/sebze ve 1,4 milyar dolarlık ihracatla sert kabuklu meyveler takip etti. şekerli mamuller sektörü, toplam ihracatın %15,12’sini, yaş meyve/sebze sektörü %14,36’sını ve sert kabuklu meyveler %10,71’ini oluşturdu.
İthalatta ise hayvan yemi sektörü 3,6 milyar dolarla ilk sıraya yerleşti ve toplam ithalatın %32,19’unu temsil etti. Ardından gelen bitkisel yağ sektörü yaklaşık 1,9 milyar dolar ve şekerli mamuller sektörü yaklaşık 1,6 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Bu tablo, özellikle yem ve ham madde temelli ithalatın sektörel kırılımda belirleyici rol oynadığını ortaya koydu.
